โครงการฟื้นฟูบึงราชนก โดยโครงการชลประทานพิษณุโลก สำนักงานชลประทานที่ 3

เมื่อวันที่ 6 สิงหาคม 2567 เวลา 13.45 น. นายชำนาญ ชูเที่ยง ผู้อำนวยการโครงการชลประทานพิษณุโลก นำคณะผู้สื่อข่าวลงพื้นที่ติดตามโครงการฟื้นฟูบึงราชนก ที่โครงการชลประทานพิษณุโลก สำนักงานชลประทานที่ 3 ได้บูรณาการร่วมกับอีก 18 หน่วยงาน  ซึ่งบึงราชนก  เป็นบึงขนาดใหญ่ 5 แห่งในประเทศไทยที่ประกาศในราชกิจจานุเบกษา มีพื้นที่ประมาณ 4,800 กว่าไร่ อยู่ใน ต.สมอแข อ.เมือง และ ต.วังพิกุล ต.วังทอง อ.วังทอง ซึ่งที่มาของโครงการนี้เนื่องจากบึงราชนกขาดการพัฒนามาอย่างยาวนาน ซึ่งจังหวัดพิษณุโลก และสำนักทรัพยากรน้ำแห่งชาติ มองเห็นว่าควรพัฒนาแหล่งน้ำแห่งนี้ เพื่อใช้ประโยชน์ให้กับเกษตรกรและพี่น้องในเมืองพิษณุโลก ในเรื่องของการใช้ที่ดินประมาณ 4,800 กว่าไร่ ให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่พี่น้องประชาชน 

ลักษณะของโครงการหลักๆก็คือ การขุดลอกพื้นที่ 4,800 กว่าไร่ แบ่งออกเป็น 2 โซนหลักๆคือ พื้นที่ที่มีการขุดลอก กับการบริหารที่ดินให้กับส่วนราชการต่างๆ เป็นสวนสาธารณะระดับเมืองระดับชุมชน ในส่วนของพื้นที่การขุดลอก ประมาณ 70% ของพื้นที่บึง ชึ่งหลังจากขุดลอกเสร็จแล้วจะสามารถเก็บกักน้ำได้ประมาณ 29 ล้านลูกบาศก์เมตร   และอีกส่วนหนึ่งพันกว่าไร่ จะเป็นส่วนที่ราชการขอใช้และเป็นพื้นที่สาธารณะประโยชน์ของชุมชนในเรื่องของสวนสาธารณะ   ในส่วนของการออกแบบได้ออกแบบในส่วนของเกาะกลางเป็นรูปตัวนก ซึ่งมีพื้นที่ประมาณ 400 กว่าไร่ ให้เป็นพื้นที่ปอดของเมืองพิษณุ โลก เป็นสวนสาธารณะขนาดใหญ่

จุดประสงค์หลักของการฟื้นฟูบึงราชนก แบ่งออกเป็น 4 ด้านคือ 1. การบริหารจัดการที่ดิน เป็นการบูรณาการร่วมกันของ 19 หน่วยงาน โดยมีเป้าหมาย จัดระบบการใช้ประโยชน์ในที่ดิน และการบริหารจัดการน้ำอย่างมีประสิทธิภาพ  2. จัดการน้ำท่วมและอุทกภัย สามารถเป็นแก้มลิงขนาดใหญ่ที่รองรับน้ำได้ 29 ล้านลูกบาศก์เมตร โดยปรับปรุงทางน้ำเข้าและออก ขุดลอกบึง เพื่อรองรับน้ำจากแม่น้ำวังทองแล้วผันไปคลองโคกช้างแล้วไปออกแม่น้ำน่าน เพื่อชะลอน้ำและบรรเทาอุทกภ้ย  3. สร้างความมั่นคงน้ำในภาคการผลิต  ปรับ ปรุง ขุดลอกคลองและทางน้ำ สร้างฝายเพื่อยกระดับน้ำให้เข้าสู่บึง เป็นแหล่งเก็บกักน้ำขนาดใหญ่เพื่อการ เกษตรโดยรอบ 4. จัดการคุณภาพน้ำและอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำ สร้างการรับรู้ของประชาชนถึงความสำคัญของคุณภาพน้ำ และความสมบูรณ์ของระบบนิเวศ รวมทั้งการพัฒนาบึงราชนกให้เป็นพื้นที่สาธารณะต่อไป

การดำเนินการหลักๆเราใช้ 2 วิธีคือ การใช้งบประมาณของภาครัฐ และอีกส่วนหนึ่งให้เอกชนเข้ามาร่วมในการเอาดินเป็นค่าตอบแทนซึ่งก็ถือว่ารัฐได้ประโยชน์สูงสุด  เริ่มดำเนินมาตั้งแต่ปี 2564 แล้วแผนการดำเนินการจะแล้วเสร็จในปี 2569 ซึ่งเราคาดหวังว่าการดำเนินการจะแล้วเสร็จ  ปัญหาหลักๆก็คือในเรื่องของดิน ที่มีปริมาณมากถึง 28 ล้าน เราพยายามหาที่ทิ้งดิน ก็จะหาที่ทิ้งดินโดยรอบและที่ทิ้งดินในระยะไกลให้มากขึ้น  ในส่วนของการต่อยอดทั้งภาคเอกชนและจังหวัดพิษณุโลกพยายามจะใช้ประโยชน์ตรงนี้ไม่ว่าจะเป็นประโยชน์หลักๆคือการป้องกันอุทกภัย เรื่องของการเกษตร และเป็นพื้นที่สวนสาธารณะ  ซึ่งทาง อบจ.พิษ ณุโลก ก็จะมารับดำเนินการต่อไป