คณะกรรมาธิการ สธ. ลงพื้นที่สงขลา รับฟังปัญหา "ต้นทุนค่ารักษาพยาบาล" เตรียมชงรัฐปรับอัตราเบิกจ่ายตามจริง

เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 2 เมษายน 2569 เวลา 13.30 นาฬิกา คณะกรรมาธิการการสาธารณสุข วุฒิสภา  นำโดยนายโสภณ มะโนมะยา รองประธานคณะกรรมาธิการ คนที่สาม ในฐานะประธานคณะอนุกรรมาธิการด้านการศึกษาระบบงบประมาณ การบริหารจัดการ และธรรมาภิบาล ภายใต้ระบบหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และคณะเดินทาง ได้ลงพื้นที่ศึกษาดูงาน ณ โรงพยาบาลสงขลานครินทร์ โดยมีผู้บริหารและเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องให้การต้อนรับ

ในการนี้ คณะกรรมาธิการได้ประชุมร่วมกับศาสตราจารย์นายแพทย์ รังสรรค์  ภูรยานนทชัย             ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ นายแพทย์ปพน  ดิไชยเศรษฐ นายแพทย์สาธารณสุขจังหวัดสงขลา ในฐานะผู้แทนผู้ตรวจราชการกระทรวงสาธารณสุข เขตสุขภาพที่ 12 ผู้บริหารสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดสงขลา ผู้บริหารโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ และเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวร่วมแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นในภาพรวมแผนยุทธศาสตร์การดำเนินงานด้านการให้บริการของหน่วยบริการในพื้นที่ระดับเขตที่ 12/ระดับจังหวัด แผนการดำเนินงานการให้บริการสุขภาพ  และการบริหารจัดการ ภายใต้การบริหารจัดการงบประมาณภายใต้กองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ปัญหาอุปสรรค และแนวทางแก้ไข สรุปได้ดังนี้

การติดตามการดำเนินงานตามแผนยุทธศาสตร์เขตสุขภาพที่ 12 (จังหวัดสงขลา) ได้ขับเคลื่อนยุทธศาสตร์ภายใต้วิสัยทัศน์ "สงขลา 2580" เพื่อยกระดับคุณภาพชีวิตและอายุขัยเฉลี่ยของประชาชน พบว่าการดำเนินงานมีความก้าวหน้าอย่างเป็นรูปธรรม โดยเฉพาะการประยุกต์ใช้โมเดล "One Hospital" และหลักการ "3S" ในการบริหารจัดการทรัพยากรร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ ส่งผลให้เกิดการเชื่อมโยงข้อมูลและการส่งต่อผู้ป่วยอย่างไร้รอยต่อ รวมถึงการพัฒนาโรงพยาบาลชุมชนสู่ศูนย์เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ซึ่งช่วยลดความแออัดของสถานพยาบาลขนาดใหญ่และลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงบริการได้อย่างมีนัยสำคัญ

อย่างไรก็ตาม พบข้อสังเกตสำคัญ  คือ ด้านเสถียรภาพทางการเงินของหน่วยบริการ โดยเฉพาะโรงพยาบาลขนาดเล็กที่มีปัญหาทางการเงินจากการจัดสรรงบประมาณเหมาจ่ายรายหัวที่ผูกติดกับการหักเงินเดือนข้าราชการ ประกอบกับต้นทุนการรักษาที่สูงขึ้น และการส่งต่อผู้ป่วยออกนอกเขตสุขภาพในพื้นที่รอยต่อ ซึ่งส่งผลกระทบต่อสภาพคล่องของระบบในภาพรวม

สำหรับโรงพยาบาลระดับภูมิภาค (โรงพยาบาลหาดใหญ่ และโรงพยาบาลสงขลานครินทร์ ต้อง

เผชิญกับความท้าทายเชิงโครงสร้างจากการปฏิบัติภารกิจซ้อนทับ ทั้งในด้านการจัดบริการสาธารณสุขระดับปฐมภูมิ จนถึงระดับศูนย์กลางความเป็นเลิศทางการแพทย์ และการเป็นสถาบันหลักในการผลิตบุคลากรทางการแพทย์ชั้นสูง เนื่องจากความไม่สอดคล้องระหว่างต้นทุนการจัดบริการที่แท้จริงกับอัตราค่าชดเชยที่ได้รับเพียงจำนวนร้อยละ 48 ประกอบกับภาระการดูแลผู้ป่วยโรคซับซ้อนในสังคมสูงวัยที่เพิ่มสูงขึ้น แม้จะมีการบริหารจัดการรายได้เสริมและเงินบริจาค เพื่อรักษาเสถียรภาพทางการเงินในระยะสั้น อีกทั้งปัญหาความล่าช้าในการเบิกจ่ายงบประมาณ ยังเป็นปัจจัยเสี่ยงสำคัญต่อความมั่นคงของระบบส่งต่อผู้ป่วยในระดับเขตสุขภาพ

ในการนี้ เพื่อเป็นการรักษาขีดความสามารถและพัฒนาศักยภาพทางการแพทย์สู่มาตรฐานสากล จึงเห็นควรเสนอให้มีการปรับปรุงหลักเกณฑ์การจัดสรรงบประมาณ ให้สะท้อนต้นทุนที่แท้จริงตามระดับภารกิจและภาระงานด้านวิชาการ ควบคู่กับการกระจายอำนาจการบริหารจัดการงบประมาณสู่ระดับภูมิภาค เพื่อความคล่องตัวในการปฏิบัติงาน ตลอดจนการยกระดับระบบสารสนเทศเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพความแม่นยำในการเบิกจ่าย

ปัญหาและอุปสรรคในการดำเนินงาน ประกอบด้วยภาระต้นทุนด้านการฝึกอบรมบุคลากรทางการแพทย์ที่สูงกว่าปกติ เนื่องจากขาดงบประมาณสนับสนุนในกลุ่มแพทย์ประจำบ้าน รวมถึงการเบิกจ่ายถูกปรับลดงบประมาณลง เนื่องจากภาวะต้นทุนการจัดบริการที่ขยับตัวสูงขึ้นตามความซับซ้อนของโรคในสังคมสูงวัย และข้อจำกัดด้านสภาพคล่องทางการเงินจากความล่าช้าในการได้รับเงินชดเชย ซึ่งเป็นอุปสรรคต่อการพัฒนาศักยภาพการรักษาพยาบาลในระยะยาว

.

อย่างไรก็ตาม คณะกรรมาธิการและคณะอนุกรรมาธิการเห็นว่า ควรมีการปรับอัตราเบิกจ่ายงบเหมาจ่ายรายหัว AdjRW ตามความซับซ้อนของโรค (CMI) ให้สะท้อนต้นทุนจริงของโรงพยาบาลระดับสูง พร้อมทั้งเร่งกำหนดแนวทางการร่วมจ่าย และจัดสรรงบประมาณเพิ่มตามชุดสิทธิประโยชน์ใหม่ เพื่อลดภาระทางการเงินของสถานพยาบาลและสร้างความยั่งยืนแก่ระบบสาธารณสุขอย่างเป็นรูปธรรม